Kostbaar ecosysteem
Op de rotsen en bergen bestaat de natuurlijke omgeving voornamelijk uit kalkstenen gazons, kliffen en puin. Ze zijn de vrucht van de menselijke uitbuiting die de geboorte van een bepaald ecosysteem heeft bevorderd, rijk en dienstbaar aan deze microregio. Deze kwetsbare en bedreigde omgevingen, die vandaag de dag worden beschermd door het Natura 2000-systeem, zijn het onderwerp van alle aandacht.

Waar de natuur en de hand van de mens samenkomen
In de loop der tijd heeft menselijk ingrijpen het landschap en de oorspronkelijke omgeving van het gebied ingrijpend veranderd. De toppen van de Roches de Solutré en Vergisson (evenals die van Mont de Pouilly en, buiten het Grand Site-gebied, Monsard in Bussières en Bois de Fée – Mont de Leynes), die aanvankelijk bebost waren, werden ontbost voor landbouwdoeleinden. Tot halverwege de 19e eeuw was gemengde landbouw wijdverbreid op boerderijen , waarbij vee een noodzakelijke aanvullende bron van inkomsten vormde. Vrouwen en kinderen brachten de dieren naar de graslanden van de Roches om te grazen. Begrazing en regelmatige gecontroleerde branden zorgden voor het behoud van het milieu. De planten moesten zich aanpassen aan de zeer arme grond die in de zomer erg droog was, en bouwden aanzienlijke reserves op in hun bladeren en stengels. De vegetatie was zo voedselrijk dat de dieren vetgemest konden worden, waardoor de weidegebieden vetmestweiden werden genoemd . Tegenwoordig vormen ze een specifiek habitat: kalkgraslanden (of kalksteengraslanden). Deze gebieden zijn uitgestrekte vlaktes met kort gras, ook wel teppes genoemd , die een arme, ondiepe bodem bedekken. Dezezelfde plantengroei is onafgebroken te vinden, van zuid naar noord, op de bergkammen en heuvels van de Mâconnais-regio.
De Mâconnais-regio ligt net onder de klimaatgrens tussen het noorden en het zuiden en kent een continentaal klimaat met mediterrane invloeden, getemperd door Atlantische en berginvloeden. Deze meteorologische verschijnselen, het naast elkaar bestaan van kristallijne, kalkrijke en klei-kalksteenbodems (de snelle verdwijning van regenwater in de talrijke spleten maakt de bodem droog en dor), de hoogte van het terrein en de ligging dragen allemaal bij aan de rijkdom van het milieu.
Hier is de natuur in overvloed aanwezig . Het mozaïek van kliffen, kalkrijke graslanden en bossen biedt ideale broedplaatsen voor de ortolaan, de oehoe en de raaf. De boomleeuwerik, de roodrugklauwier en de nachtzwaluw waarderen de grasrijke gedeelten van de kalkrijke graslanden, bezaaid met struiken.
In een kleurrijke explosie van insecten zoals de zeldzame zwaluwstaartvlinder, de bidsprinkhaan en de turkooizen sprinkhaan, komen ze veelvuldig voor op de rotsen. Veel reptielen laten hun schubben zien tijdens de warmere maanden, wanneer de tweebandige hagedis en de groen-gele zweepslang te zien zijn.
Maar rijkdom in gevaar
De kalkgraslanden , die hun oorsprong vinden in een pastoraal verleden, worden beschouwd als iconische landschappen van Bourgondië. Tegenwoordig vormen ze "biodiversiteitshotspots", maar ze worden ernstig bedreigd met verdwijning.
In de jaren vijftig verving monocultuur de gemengde landbouw. De exclusieve wijnbouw stelde gezinnen in staat om in hun levensonderhoud te voorzien zonder aanvullende veeteelt, waardoor minder productieve en moeilijk te bewerken gebieden werden verwaarloosd. De kalkgraslanden werden verlaten , waardoor de natuur de kans kreeg ze terug te veroveren. Brem en donzige eiken wortelden langs de paden en buxus tierde welig in talloze dichte struikgewassen, waarvan de wortels de rotsen dreigen te doen barsten en zo de erosie versnellen.
Deze afsluiting van het milieu , dat wil zeggen de toegenomen aanwezigheid van bomen, de eerste stap naar het herstel van het oorspronkelijke bos, is een natuurlijke en climax- evolutie . Maar het is desastreus voor het landschap en voor de biologische diversiteit die kalkgraslanden herbergen.
Andere bedreigingen wegen op dit rijke en kwetsbare milieu:
- registratie, gebruikelijk in de jaren 80, verspreidt zich als het niet regelmatig wordt gecontroleerd,
- de ontwikkeling vaninvasieve soorten afkomstig van de dijken en tuinen (robinia valse acacia's, sumak),
- le vertrappen bezoekers,
- sport- en vrijetijdsactiviteiten, off-road voertuigen.
De Roche de Vergisson valt sinds 13 juni 1991 onder een prefectuurbesluit ter bescherming van het biotoop. De biologische diversiteit die hier aanwezig is, gekenmerkt door de aanwezigheid van zeldzame soorten en opmerkelijke plantengemeenschappen, wordt op Europees niveau erkend: de Roches de Solutré en Vergisson, de Mont de Pouilly, het Bois de Fée en de Monsard zijn nu opgenomen in het Natura 2000- netwerk . Deze vijf landvormen staan ook vermeld in de inventaris van natuurgebieden van type I met ecologisch, faunistisch en floristisch belang ( ZNIEFF ).